Sistektomi Nedir?

Sistektomi tanım kist cerrahi eksizyonu total çıkarma kist duvarı-içerik tamamen rezeksiyon çeşitli organ lokalizasyonu over-karaciğer-böbrek-pankreas-yumuşak doku, kist tanım sıvı-semi-solid içerikli kapalı kese epithelial-non-epithelial astar membran varyabl boyut milimetre-santimetre çapı benign çoğunluk malign transformasyon nadir komplikasyon kanamal-enfeksiyon-rüptür ve kist tipleri konjenital doğumsal gelişimsel anomali embriyonik kalıntı bronkojenik-tiroglossal-dermoid, edinsel acquired yaşam boyunca oluşum travma-enfeksiyon-hormonal over fonksiyonel-endometrioma, neoplastik tümör kökenli benign-malign potansiyel over kistadenom-kistadenokarsinom, parazitik kist hidatidik kist Echinococcus granulosus larva karaciğer-akciğer-beyin endemik bölge koyun-köpek temas mevcuttur. Over kistektomi endikasyonlar fonksiyonel kist folikül-korpus luteum kisti beş ila on santimetre altı hafta konservatif izlem persistan-büyüyen cerrahi, endometrioma çikolata kisti endometriozis kan içerik kahverengi yapışık doku ağrı-infertilite dört santimetre üzeri veya semptomatik, benign neoplaziler mature kistik teratoma dermoid kist saç-diş-yağ içerik seröz-müsinöz kistadenoma büyüme riski-torsiyon malignite şüphesi ekarte sonrası, malignite şüphesi görüntüleme solid komponent-septasyon-papiller projeksiyon-asit CA yüzdeonyirtybeş yüksek dondurulmuş kesit frozen section malignite staging cerrahi, komplikasyonlar torsiyon over pedikül dönme vasküler kompromize akut karın ağrı nödü bulantı acil cerrahi over nekrozu önleme, rüptür ani kist patlaması peritoneal irritasyon akut ağrı kimyasal peritonit dermoid-endometrioma içerik, enfeksiyon tubo-ovarian abse PID pelvik inflamatuar hastalık sekeli ateş-ağrı-lökositoz antibiyotik-cerrahi drenaj ve fertilite koruma genç-nullipar over dokusu maksimal koruma sadece kist rezeksiyonu over rezervi AMH anti-müllerian hormon korunması bilateral over mümkünse tek taraf mevcuttur. Karaciğer kist eksizyonu basit kist benign hepatik kist yüzde beş genel popülasyon çoğunluk asemptomatik izlem yeterli, büyük kist on santimetre üzeri semptomatik abdominal distansiyon-ağrı-erken doyma komşu organ basısı biliyer-vasküler kompresyon cerrahi, polikistik karaciğer hastalığı PCLD multipl kistler genetik PRKCSH-SEC63 otozomal dominant asemptomatik izlem masif hepatomegali semptomatik fenestrasyon-rezeksiyon-transplantasyon, kistik neoplazi biliary cystadenoma-cystadenocarcinoma malignite potansiyeli komplet rezeksiyon marjin negatif, kist adenoma basit epitel astar benign izlem versus neoplastik ayrımı MRI-biyopsi, hidatik kist Echinococcus granulosus-multilocularis endemik Türkiye-Orta Doğu-Güney Amerika koyun-köpek zoonotik karaciğer yüzde yetmiş akciğer yüzde yirty, tanı seroloji ELISA-IHA Echinococcus antikor IgG pozitif görüntüleme USG-CT-MRI daughter cyst-germinativ membran-kalsifikasyon perkütanöz aspirasyon kontrendike rüptür-anafilaksi riski, tedavi medikal albendazol on ila onbeş mg kg günlük üç ila altı ay uzun dönem küçük kist dörtyüzsantimetre altı tek-uncomplicated, cerrahi açık-laparoskopik büyük kist beş santimetre üzeri komplike rüptür-enfeksiyon-biliyer fistül-bası, teknik içerik aspirasyon sklerozan enjeksiyon hypertonic saline yüzde yirty-alkol yüzde doksan beş protoskoleks öldürme on ila otuz dakika irrigasyon abdomen kontaminasyon önleme kist duvarı parsiyel-total perikistektomi kalan kavite omentum-karaciğer dokusu kapatma, komplikasyon biliyer fistül yüzde beş ila on safra kaçağı drenaj-ERCP stent, enfeksiyon apse yüzde üç antibiyotik-perkütanöz drenaj, rekurrens yüzde beş ila yirty inkomplet rezeksiyon-spillage germinativ membran viable kalan albendazol profilaksi ve transplan endikasyonu polikistik karaciğer masif hepatomegali yaşam kalitesi düşük portal hipertansiyon Caroli hastalığı rekürren kolanjit hidatik kist yaygın bilateral tedavi refrakter mevcuttur. Böbrek kistektomi basit böbrek kisti yaşla artış prevalans elli yaş yüzde elli Bosniak sınıflandırması Bosniak bir basit kist ince duvar septasyon yok kalsifikasyon yok kontras tutulumu yok benign izlem, Bosniak iki minimal komplike ince septa birkaç kalsifikasyon kontras tutulumu yok benign izlem, Bosniak iki F takip gerekli multipl ince septa minimal kalınlaşma kontrastsız MRI takip altı ila oniki ay stabil devam büyüme-değişiklik cerrahi, Bosniak üç belirsiz malignite potansiyel kalın-düzensiz duvar-septa kontras tutulumu var cerrahi eksplore dondurulmuş kesit parsiyel nefrektomi-total nefrektomi, Bosniak dört malign solid komponent belirgin kontras tutulumu nodüler radikal nefrektomi renal hücreli karsinom yüksek olasılık, endikasyon semptomatik büyük kist beş santimetre üzeri ağrı-hematüri-enfeksiyon-hipertansiyon komşu yapı basısı pelvikalis-üreter hidronefroz, Bosniak üç-dört cerrahi eksplorasyon malignite ekarte-tedavi ve otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı ADPKD PKD birinci-iki geni multipl bilateral kist progresif böbrek yetmezliği hipertansiyon-hematüri-enfeksiyon-ağrı nefrektomi endikasyonu masif kist enfeksiyon-kanama-malignite şüphesi renal transplant öncesi bilateral nefrektomi alan açma komplikasyon azaltma mevcuttur. Pankreas kist rezeksiyonu kistik neoplazi seröz kistadenom SCA benign küçük kistler bal peteği honeycomb kadın yaşlı asemptomatik izlem büyük-semptomatik cerrahi, müsinöz kistik neoplazi MCN kadın genç-orta yaş korpus-kuyruk thick wall-ovarian stroma malign potansiyel yüzde on ila otuz komplet rezeksiyon distal pankreatektomi, intraduktal papiller müsinöz neoplazi IPMN ana duktus-yan dal main duct yüksek malign risk üç santimetre üzeri-mural nodül-kalın duvar-semptom cerrahi Whipple-distal pankreatektomi, solid psödopapiller neoplazi SPN genç kadın on ila otuz yaş düşük malignite potansiyel rezeksiyon kür, psödokist akut-kronik pankreatit komplikasyonu enzim içerik epithelial astar yok dört ila altı hafta persistan-büyük-semptomatik drenaj internal endoskopik-cerrahi transgastrik-transjejunal sistogastrostomi, teknik kist lokalizasyonu baş Whipple pankreatikoduodenektomi korpus-kuyruk distal pankreatektomi splenik damar korunması mümkünse, minimal invaziv laparoskopik-robotik açık versus küçük kist uygun lokalizasyon komplike değil kısa hastane yatışı hızlı iyileşme, komplikasyon pankreas fistül yüzde on ila yirty enzim sızıntısı drenaj devam somatostatin analog oktreotid, pankreatit postoperatif gland irritasyonu amilaz-lipaz yüksek destekleyici bakım, diyabet endokrin yetersziliği rezeksiyon miktarı çok gland kaybı insülin gereksinimi ve izlem kontrasız MRI-CT altı ila oniki ay ilk yıl yılık sonrası stabil CA on dokuz CEA marker artış malignite şüphesi mevcuttur. Tiroid kistektomi tiroid kisti nodül içinde kistik komponent basit-kompleks yüzde on beş ila otuz tiroid nodülleri, basit kist benign kolloidal kist ince duvar ekojenik sıvı asemptomatik aspirasyon skleroterapi etanol yüzde doksan beş enjeksiyon, kompleks kist mikst solid-kistik komponent malignite riski papiller tiroid kanseri kistik dejenerasyon ince iğne aspirasyon biyopsisi FNA sitoloji Bethesda sınıflandırma benign izlem atypi-şüpheli-malign cerrahi, cerrahi endikasyon büyük kist dört santimetre üzeri boyun basısı yutma-solunma zorluğu kozmetik şikayet, tekrarlayan kist aspirasyon sonrası rekürrens üç kez üzeri malignite şüphesi FNA sonuç, teknik hemithyroidektomi lob rezeksiyonu izole kist tek lob total tiroidektomi bilateral-malignite-multipl nodül tüm gland, komplikasyon rekürren larengeal sinir yaralanması yüzde bir ila iki ses kısıklığı geçici-kalıcı dikkatli diseksiyon sinir monitörizasyonu, hipoparatiroidizm paratiroid gland hasar-çıkarma hipokalsemi kalsiyum-D vitamini replasmanı geçici-kalıcı yüzde beş ila on, hipotiroidi total tiroidektomi sonrası levotiroksin replasman yaşam boyu TSH hedef nokta beş ila ikibuçuk mIU/L ve izlem tiroid fonksiyon testi TSH-serbest T4 altı hafta sonrası dozu ayarlama üç ila altı ay stabil yıllık kontrol ultrasonografi altı ila oniki ay kalan lob-lenf nodu izleme mevcuttur. Cerrahi teknikler açık cerrahi geleneksel laparotomi geniş insiziyon direkt görüş dokunsal feedback büyük-kompleks kist yerleşik teknik, avantaj tam ekspozisyon vasküler kontrol kolay komplikasyon hızlı müdahale dönüşüm gereksiz, dezavantaj büyük kesi kozmetik kötü ağrı fazla hastane yatışı uzun iyileşme yavaş, laparoskopik cerrahi minimal invaziv üç ila dört trokar beş ila on milimetre CO2 pnömoperiton kamera-uzun enstrüman, avantaj küçük kesiler kozmetik iyi ağrı az hastane bir ila üç gün hızlı iyileşme erken mobilizasyon, dezavantaj öğrenme eğrisi uzun iki boyutlu görüş sınırlı dokunsal feedback yok komplikasyon dönüşüm açığa yüzde beş ila on, teknik kist aspirasyonu içerik azaltma trokar sokulması kolaylaştırma dikkatli spillage önleme, endobag içine kist koyma kapalı çıkarma peritoneal kontaminasyon önleme dermoid-endometrioma-hidatik özellikle, over kistektomi kist duvarı soyma plane cleavage korteks-kist over dokusu maksimal koruma hemostaz bipolar koagülasyon minimal, robotik cerrahi da Vinci sistem üç boyutlu görüş yedi derece özgürlük enstrüman tremor filtresi hassas diseksiyon, avantaj ergonomi cerrah konfor hassasiyet artışı komplek kist derin anatomi pelvis-pankreas baş uygun, dezavantaj maliyet yüksek kurulum uzun ekipman maliyeti dokunsal feedback yok öğrenme eğrisi, endoskopik drenaj pankreas-karaciğer kist gastrik-duodenal duvar içinden transgastrik-transduodenal EUS guidance endoskopik ultrasonografi rehberlik, teknik kist punktur iğne aspirasyon sitoloji-amilaz ölçüm plastik-metal stent yerleştirme internal drenaj mide-bağırsak lümen, avantaj non-cerrahi invaziv minimal hastane kısa maliyet düşük tekrarlayan prosedür kolay, dezavantaj kist duvarı kalan rekürrens risk enfeksiyon-kanama komplikasyon stent migrasyonu-tıkanma izlem endoskopi ve perkütanöz aspirasyon-skleroterapi karaciğer-böbrek-tiroid kist USG-CT rehberlik ince iğne aspirasyon sıvı boşaltma sklerozan ajan etanol-tetrasiklin enjeksiyonu kist duvarı harabiyeti rekürrens önleme, avantaj ofis prosedür lokal anestezi genel anestezi yok kısa işlem on ila otuz dakika maliyet düşük, dezavantaj basit kist uygun kompleks-solid uygun değil rekürrens yüzde yirty ila kırk komplikasyon kanama-enfeksiyon-rüptür nadir mevcuttur. Komplikasyon-riskler kanama intraoperatif vasküler yaralanma over arteryası-vein karaciğer parankimi pankreas splenik damar, yönetim hemostaz bipolar-sütür-klip transfüzyon gerekirse acil laparotomi convert, enfeksiyon yara enfeksiyonu cerrahi alan yüzey-derin antibiyotik-drenaj, intraabdominal apse peritoneal kontaminasyon spillage hidatik-dermoid-enfekte kist antibiyotik geniş spektrum-perkütanöz drenaj, organ hasarı komşu yapı yaralanma üreter-mesane-bağırsak-damar laparoskopik görüş kısıtlı dikkatli diseksiyon tanıma-onarım primer sütür-diversiyon, adezyon postoperatif yapışıklık pelvik adezyon over-tüp-bağırsak infertilite-kronik ağrı-bağırsak tıkanıklığı önleme nazik doku manipülasyonu irrigasyon anti-adeziv bariyer Interceed-Seprafilm, over yetmezliği prematür over yetmezliği POI otuzk yaş altı over rezervi hasar bilateral kistektomi-tekrarlayan cerrahi-koagülasyon geniş AMH düşük FSH yüksek amenore-infertilite tek taraf-minimal koagülasyon koruma fertilite danışmanlığı oosit donduruması, rekürrens kist yeniden oluşumu inkomplet rezeksiyon kist duvarı rezidü endometrioma yüzde yirty ila kırk beş yıl fonksiyonel kist tekrarlama hormonal baskılama COC-progestin, malignite atlanmış kanser frozen section yanlış negatif yüzde beş ila on kesin patoloji malign re-operation staging cerrahi kemoterapi ve tromboemboli derin ven trombozu DVT-pulmoner emboli PE immobilizasyon-cerrahi stres-hiperkoagülabilite önleme erken mobilizasyon sekiz ila yirmidört saat yürüyüş pnömotik kompresyon bacak sekansiyel kompresyon cihaz düşük molekül ağırlık heparin LMWH enoksaparin kırk mg günlük subkutan yüksek risk obezite-kanser-geçmiş tromboz mevcuttur.

Postoperatif bakım erken dönem ağrı yönetimi multimodal analjezi NSAİD-opioid-lokal anestezi epidural-hasta kontrollü analgezi PCA hızlı mobilizasyon, beslenme erken oral alım laparoskopik altı ila oniki saat sıvı-yumuşak açık yirmidört ila kırtyaltı saat bağırsak fonksiyon dönüşü gaz-defekasyon, mobilizasyon erken yürüyüş sekiz saat sonrası laparoskopik DVT önleme-bağırsak motilitesi uyarma, yara bakımı günlük kontrol enfeksiyon belirtisi kızarıklık-akıntı-ateş dikiş çıkarma yedi ila on gün absorbe sütür gereksiz, hastane yatışı laparoskopik bir ila üç gün komplikasyonsuz açık üç ila yedi gün büyük rezeksiyon-komplikasyon uzar, taburcu kriterleri ağrı kontrol oral analjezi mobilize bağımsız oral alım tolere vital stabil ateş yok yara temiz, takip kontrolü ilk kontrol bir ila iki hafta yara kontrolü-patoloji sonuç tartışma, patoloji sonuç kesin tanı benign-malign-borderline tedavi planı değişiklik malignite onkoloji konsültasyonu staging-adjuvan tedavi kemoterapi-radyoterapi, görüntüleme takip endometrioma altı ila oniki ay USG rekürrens değerlendirme, karaciğer-pankreas kist MRI altı ay ilk yıl yıllık sonrası malignite şüphesi-büyük kist, aktivite kısıtlama ağır kaldırma yok on ila yirty kilogram üzeri dört ila altı hafta intraabdominal basınç artışı-yara iyileşmesi bozukluğu-herni riski, cinsel aktivite pelvik cerrahi dört ila altı hafta sonrası ağrı kayboldu-kanama durdu, spor-egzersiz hafif yürüyüş iki hafta orta aerobik dört hafta ağır kuvvet altı ila sekiz hafta, iş dönüşü ofis işi bir ila iki hafta laparoskopik üç ila dört hafta açık ağır fiziksel iş dört ila altı hafta bireysel değişkenlik ve uzun dönem hormon tedavisi endometrioma postoperatif GnRH agonist-COC rekürrens azaltma yüzde elli altı ila oniki ay fertilite istemiyorsa, fertilite danışmanlığı over kistektomi sonrası gebelik planlaması over rezervi AMH-FSH-AFC değerlendirme üç ay sonra iyileşme tamamlandı, düşük rezerv AMH bir ng/ml altı AFC beş altı IVF erken yardımcı üreme teknolojisi gecikme yok yaş ilerlemesi-rezerv düşüşü hızlandırma, normal rezerv spontan deneme altı ila oniki ay başarısız IVF, oosit donduruması genç kadın yirtybeş ila otuzbeş tekrarlayan cerrahi planlanan rezerv koruma yaşam planlaması gecikmiş doğurganlık, izlem stratejisi asemptomatik basit kist izlem USG yıllık boyut-karakter değişikliği, semptom gelişimi ağrı-büyüme-solid komponent yeniden değerlendirme cerrahi düşünme ve yaşam kalitesi kozmetik sonuç laparoskopik küçük skar minimal açık büyük kesi vücut imajı etkilenme genç kadın önemli, fonksiyonel sonuç over fonksiyon korunması fertilite devam menstrüel düzenlilik AMH korunması hormon dengesi, psikolojik etki kanser korkusu malignite ekarte patoloji benign rahatlama rekürrens kaygısı takip uyumu önemli destek danışmanlık mevcuttur.